10 câu nói vàng trong Lễ Ký dạy bạn nghệ thuật giao tiếp

Người biết cách nói chuyện là người mà ai cũng muốn kết giao làm bạn. Vậy thế nào mới thực sự gọi là "biết nói chuyện"? Hãy cùng suy ngẫm 10 câu danh ngôn kinh điển trong Lễ Ký để thấu hiểu nghệ thuật này.

1. "Quân tử bất thất túc ư nhân, bất thất sắc ư nhân, bất thất khẩu ư nhân."

(君子不失足于人，不失色于人，不失口于人)

• Ý nghĩa: Người quân tử trước mặt người khác phải giữ mình: hành vi không sai trái, sắc mặt nghiêm chỉnh (không biểu lộ cảm xúc thái quá), nói năng cẩn trọng, tuyệt đối không nói điều không nên nói.

2. "Công sự bất tư nghị."

(公事不私议)

• Ý nghĩa: Việc chung không bàn bạc riêng tư. Việc công phải được xử lý công khai, minh bạch; nếu bàn bạc riêng dễ sinh nghi ngờ về mưu lợi cá nhân hoặc gây mất đoàn kết.

3. "Triều ngôn bất cập khuyển mã."

(朝言不及犬马)

• Ý nghĩa: Ở nơi bàn việc quốc gia đại sự hay công vụ, không nên xen vào chuyện hưởng lạc, thú vui cá nhân như săn bắn, chó ngựa. Đây là sự tôn trọng đối với công việc.

4. "Công đình bất ngôn phụ nữ."

(公庭不言妇女)

• Ý nghĩa: Ở những nơi trang nghiêm, tuyệt đối không bàn chuyện tình cảm nam nữ hay chuyện sắc dục để giữ gìn sự thanh sạch và tôn nghiêm của môi trường làm việc.

5. "Tại quan ngôn quan, tại phủ ngôn phủ, tại khố ngôn khố, tại triều ngôn triều."

(在官言官，在府言府，在库言库，在朝言朝)

• Ý nghĩa: Ở vị trí nào thì nói việc của vị trí đó. Nói chuyện phải đúng nơi, đúng lúc và đúng thẩm quyền. Tránh việc "đứng núi này trông núi nọ" hay can thiệp vào việc không thuộc trách nhiệm của mình.

6. "Cư tang bất ngôn lạc, tế sự bất ngôn hung."

(居丧不言乐，祭事不言凶)

• Ý nghĩa: Trong lúc tang gia không nói chuyện vui chơi, cười đùa; khi cử hành lễ tế linh thiêng thì không nói điều xui rủi, gở miệng. Đây là biểu hiện cao nhất của sự đồng cảm và lòng kính trọng.

7. "Cư kỳ vị, vô kỳ ngôn, quân tử sỉ chi; hữu kỳ ngôn, vô kỳ hành, quân tử sỉ chi."

(居其位，无其言，君子耻之；有其言，无其行，君子耻之)

• Ý nghĩa: Ở vị trí của mình mà không đưa ra được ý kiến đóng góp là điều đáng xấu hổ. Ngược lại, nói thì rất hay nhưng hành động không đi đôi với lời nói thì lại càng đáng xấu hổ hơn.

8. "Trưởng giả bất cập, vô sàm ngôn."

(长者不及，毋儳言)

• Ý nghĩa: Khi hầu chuyện người lớn tuổi (bậc trưởng thượng), nếu họ chưa nhắc đến vấn đề nào đó thì đừng tự ý chen ngang hoặc nói leo khi họ chưa dứt lời.

9. "Thị tọa ư tiên sinh, tiên sinh vấn yên, chung tắc đối."

(侍坐于先生，先生问焉，终则对)

• Ý nghĩa: Khi ngồi hầu thầy, nếu thầy hỏi thì phải đợi thầy dứt câu rồi mới trả lời. Sự điềm tĩnh trong việc lắng nghe là biểu hiện của sự tôn sư trọng đạo.

10. "Thị ư quân tử, bất cố vọng nhi đối, phi lễ dã."

(侍于君子，不顾望而对，非礼也)

• Ý nghĩa: Khi cùng nhiều người hầu chuyện bậc trưởng bối, nếu được hỏi thì không nên vội vàng cướp lời để thể hiện mình. Nên quan sát xung quanh, nhường nhịn và chỉ lên tiếng khi thấy phù hợp. Đó mới là lễ tiết.
  
  Theo Secretchina
  Bình Nhi biên dịch